Gmina Tarnowiec - tarnowiec.eu

Prezentujemy Państwu kolejny artykuł z naszego cyklu poświęconego wybitnym postaciom wywodzącym się z naszych stron. Tym razem przybliżamy niezwykłą sylwetkę dr. Stanisława Kobaka – urodzonego w Gliniku Polskim ekonomisty i bankowca, którego ścieżka życiowa wiodła od wiejskiej szkoły, przez najwyższe szczeble polskich instytucji finansowych, aż po prestiżowe salony bankowości w Moskwie, Tel Awiwie i na nowojorskim Manhattanie.

Od Glinika Polskiego do Park Avenue
Dr Stanisław Kobak (1925–2012) – Wybitny bankowiec i ekonomista z Glinika Polskiego

Dzieciństwo i młodość

Dr Stanisław Kobak urodził się 14 kwietnia 1925 roku w Gliniku Polskim jako syn Jana i Katarzyny z domu Garbacik. Wychowywał się w licznej rodzinie, mając trzy siostry i sześciu braci. Szkołę powszechną ukończył w rodzinnej miejscowości w 1938 roku. W tym samym roku wyjechał do Krakowa, aby podjąć naukę w gimnazjum z internatem prowadzonym przez Zgromadzenie Księży Sercanów. Rektorem tej placówki był pochodzący z jego rodzinnych stron ksiądz Michał Wietecha, a w tej samej szkole uczył się również brat Stanisława, Tadeusz. Ukończył 2 klasy gimnazjum ponieważ w 1941 r. szkoła ze względu na wojnę została zamknięta i wrócił do Glinika Polskiego, gdzie spędził okres wojny do 1945 r.

Od początku 1944 roku ukrywał się, chroniąc się przed wywózką na roboty przymusowe do Niemiec. Znalazł zatrudnienie jako pomocnik kierowcy ciężarówki w przedsiębiorstwie naftowym w Jaśle, gdzie pracował do lipca 1944 roku. W połowie września tego samego roku wraz z rodziną przeniósł się poza strefę działań frontowych do Dobieszyna, gdzie przebywał do połowy stycznia 1945 roku.

Edukacja i okres powojenny

W czasie okupacji w Gliniku Polskim osiedliło się małżeństwo nauczycielskie ze Śląska Cieszyńskiego. Dzięki prywatnemu wsparciu pedagoga gimnazjalnego Stanisław opanował materiał trzeciej i czwartej klasy gimnazjum oraz wybrane zagadnienia z programu licealnego. Solidne przygotowanie przyniosło efekty – w grudniu 1944 roku zdał w Krośnie egzaminy i uzyskał świadectwo ukończenia gimnazjum („małą maturę”). Po kolejnych miesiącach intensywnej nauki na przełomie stycznia i lutego 1945 roku pomyślnie złożył egzamin maturalny w Liceum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie.

1 września 1945 roku, po wezwaniu przez wojskową komisję poborową w Gorlicach, skierowano go do szkoły oficerskiej, a w połowie października złożył przysięgę wojskową. Służbę zakończył 12 marca 1946 roku na mocy rozkazu demobilizacyjnego.

Jesienią 1946 roku rozpoczął studia w Wyższej Szkole Handlowej we Wrocławiu (przekształconej w 1950 roku w Wyższą Szkołę Ekonomiczną), które ukończył w 1949 roku. Edukację godził z pracą zawodową – od sierpnia 1948 do lipca 1949 roku pracował w placówce Ministerstwa Przemysłu i Handlu, a następnie w Centrali Handlowej Materiałów Budowlanych. W 1957 roku, po ukończeniu dwuletnich studiów II stopnia, uzyskał tytuł magistra nauk ekonomicznych na WSE we Wrocławiu. W połowie 1961 roku zdobył stopień doktora nauk ekonomicznych na podstawie rozprawy „Planowanie obiegu pieniężnego w Polsce Ludowej”.

Kariera zawodowa i międzynarodowa

• Narodowy Bank Polski: 1 sierpnia 1949 roku podjął pracę w Oddziale Wojewódzkim NBP we Wrocławiu, gdzie w grudniu 1952 roku objął stanowisko Naczelnika Wydziału Kredytów. Od 1 sierpnia 1958 roku pełnił funkcję dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NBP w Rzeszowie. 1 października 1962 roku przeniósł się do Centrali NBP w Warszawie na stanowisko wicedyrektora Departamentu Organizacji, a od 1 lutego 1966 roku współkierował Departamentem Zagranicznym. Od października 1967 do lutego 1968 roku odbywał staż w nowojorskim The City Bank of New York.
• Międzynarodowy Bank Inwestycyjny w Moskwie: Od 1 lutego 1971 do pierwszego kwartału 1976 roku sprawował funkcję wiceprezesa MBI w Moskwie, odpowiadając za współpracę z bankami z krajów kapitalistycznych. W latach 1971–1972 odbył liczne misje delegacyjne, nawiązując relacje z instytucjami finansowymi m.in. w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, NRF, Francji, Szwajcarii i Włoszech.
• Zarządzanie sektorem bankowym i ubezpieczeniowym: W 1976 roku został powołany na wiceprezesa Zarządu Banku Handlowego w Warszawie. W latach 1977–1982 pełnił funkcję prezesa Zarządu TUiR „Warta”. Pod koniec 1979 roku sfinalizował w Nowym Jorku umowę z koncernem AIG, tworząc Polish-American Insurance Company Ltd. na Bermudach, którym kierował jako prezes do 1982 roku. 1 czerwca 1982 roku objął stanowisko prezesa Zarządu Banku Handlowego, z którego zrezygnował w 1983 roku w wyniku konfliktu z wicepremierem Jerzym Obodowskim.
• Bank Pekao S.A. i zagraniczne placówki: Od maja 1983 do kwietnia 1987 roku kierował Oddziałem Banku Pekao w Tel Awiwie. We wrześniu 1987 roku powrócił do Warszawy na stanowisko wiceprezesa Zarządu Banku Pekao S.A., a od maja do listopada 1989 roku tymczasowo kierował całokształtem prac banku. We wrześniu 1990 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych z misją utworzenia oddziału banku – od 1 lutego 1991 roku prowadził jako dyrektor generalny nową placówkę Banku Pekao S.A. przy Park Avenue na Manhattanie.

Życie prywatne, emerytura i odznaczenia

W listopadzie 1955 roku poślubił Alinę z domu Kuczyńską. W lutym 1996 roku zakończył misję w Nowym Jorku i powrócił do kraju, przechodząc w marcu na zasłużoną emeryturę. Był autorem licznych publikacji naukowych oraz branżowych z zakresu bankowości i międzynarodowych systemów walutowych.

Dr Stanisław Kobak zmarł 18 grudnia 2012 roku i został pochowany w Warszawie.

Opracowanie – Józef Górka / GOK
na podstawie wspomnień Stanisława Kobaka
„Tak Było. Droga mojego życia”